Дунё янгиликлари

Глобал муомаладаги тўлов карталарнинг миқдори эълон қилинди

 2022 йилга келиб глобал ҳажмда ишлаб чиқариладиган тўлов карталарнинг миқдори 17 млрд. гача ошади, ўтган йили бу кўрсаткич 14 млрд. ни ташкил этган эди.

 Ушбу маълумотларни  RBR консалтинг компанияси яқин кунларда чоп қилган «Global Payment Cards Data and Forecasts to 2022» ҳисоботида келтирди.

 Ҳисоботга кўра, 2016 йилда тўлов карталарнинг миқдори фоиз кўрсаткичда 8% га ошган экан. 2022 йилга келиб бу кўрсаткич эса 22% га ошиши кутилмоқда.

 Энг оммабоп карталар тури дебет карталар бўлиб, барча чиқарилган карталарнинг 71% га  тўғри келади. Бу эса ўз навбатида 2015 йилга нисбатан 1% га кўп деганидир.

 Пластик карталар ишлаб чиқарилишининг тез суратларда ўсиши ривожланаётган давлатлар Хитой ва Ҳиндистондаги банк ҳисоб рақамларининг сони кўпайиши билан боғлиқ.

 Шунингдек, RBR ҳисоботида бу кўрсаткич Осиё-Тинч океани, Яқин Шарқ ва Лотин Америкаси ҳудудларидаги  ривожланаётган бозордаги  молиявий интеграция лойиҳалари ёрдамида ўсиб бораётгани таъкидланди. Одатда кўпчилик банк тизимининг иштирокчисига айланганидан сўнг, берилган  дебет карта уларнинг илк тўлов карталари эканлиги маълум бўлган. 

 Ривожланган давлатларда карта орқали тўловларни амалга ошириш кўрсаткичларининг ўсиши асосан ёшроқ фойдаланувларга боғлиқ. Жумладан, Буюк Британияда эмитент-компаниялар 11 ёшдаги болалар учун дебет карталарга эгалик қилишни таклиф қилади.

  Ҳисобларга кўра, дебет карталарга нисбатан кредит карталарнинг оммабоплик кўрсаткичи тушиб бормоқда. 2016 йилда кредит карталарнинг бозордаги улуши 2% га қисқариб, 20% ни ташкил қилди. Мутахассиларнинг таъкидлашларича, бундай тенденция келажакда давом этиб боради.  

Глобал муомаладаги тўлов карталарнинг миқдори эълон қилинди

 2022 йилга келиб глобал ҳажмда ишлаб чиқариладиган тўлов карталарнинг миқдори 17 млрд. гача ошади, ўтган йили бу кўрсаткич 14 млрд. ни ташкил этган эди.

 Ушбу маълумотларни  RBR консалтинг компанияси яқин кунларда чоп қилган «Global Payment Cards Data and Forecasts to 2022» ҳисоботида келтирди.

 Ҳисоботга кўра, 2016 йилда тўлов карталарнинг миқдори фоиз кўрсаткичда 8% га ошган экан. 2022 йилга келиб бу кўрсаткич эса 22% га ошиши кутилмоқда.

 Энг оммабоп карталар тури дебет карталар бўлиб, барча чиқарилган карталарнинг 71% га  тўғри келади. Бу эса ўз навбатида 2015 йилга нисбатан 1% га кўп деганидир.

 Пластик карталар ишлаб чиқарилишининг тез суратларда ўсиши ривожланаётган давлатлар Хитой ва Ҳиндистондаги банк ҳисоб рақамларининг сони кўпайиши билан боғлиқ.

 Шунингдек, RBR ҳисоботида бу кўрсаткич Осиё-Тинч океани, Яқин Шарқ ва Лотин Америкаси ҳудудларидаги  ривожланаётган бозордаги  молиявий интеграция лойиҳалари ёрдамида ўсиб бораётгани таъкидланди. Одатда кўпчилик банк тизимининг иштирокчисига айланганидан сўнг, берилган  дебет карта уларнинг илк тўлов карталари эканлиги маълум бўлган. 

 Ривожланган давлатларда карта орқали тўловларни амалга ошириш кўрсаткичларининг ўсиши асосан ёшроқ фойдаланувларга боғлиқ. Жумладан, Буюк Британияда эмитент-компаниялар 11 ёшдаги болалар учун дебет карталарга эгалик қилишни таклиф қилади.

  Ҳисобларга кўра, дебет карталарга нисбатан кредит карталарнинг оммабоплик кўрсаткичи тушиб бормоқда. 2016 йилда кредит карталарнинг бозордаги улуши 2% га қисқариб, 20% ни ташкил қилди. Мутахассиларнинг таъкидлашларича, бундай тенденция келажакда давом этиб боради.  

Мобил тўловлар тўғрисида энг кўп хабардор фойдаланувчиларнинг мамлакатлари рўйхати эълон қилинди

 Ривожланаётган мамлакатлар рўйхатнинг юқори ўринларинии эгаллади.

   Дунё буйича фойдалаанувчиларнинг ярмидан зиёдроғи (52%) бозорда тақдим этилган мобил тўловларнинг мавжуд хизматларидан хабардор эканлар. Аммо бундай фойдаланувчилар турли мамлакатларда турли микдорда. Солиштириб ўтсак,  смартфонлар орқали тўловларни амалга оширишга алоқадор барча хизматлар борасида ривожланаётган мамлакатлар фойдаланувчилари ривожланган мамлакатлардагига нисбатан кўпрок хабардор экан.

   Ipsos Global Trends томонидан олиб борилган ҳамда 23 мамлакатдан 18,180 нафар одам жалб қилинган тадқиқот натижалари юқоридаги кўрсаткичларни намоён қилди.

 Мобил тўлов хизматларидан энг кўп хабардор бўлган фойдаланувчилар Хитойда (77%) истиқомат килишар экан.  Кейинги ўринларни Ҳиндистон (76%) ва Индонезия (67%) эгаллади.

   Рўйхатнинг кейинги ўринларида  Жанубий Корея (64%), Бразилия (60%), Мексика (59%), Жанубий Африка Республикаси (59%) ҳамда Россия, Туркия ва Перу (57% дан) турибди.

   Европа мамлакатлари ичида 56% билан  Польша етакчилик қилмокда. Германия ва АҚШ да кўрсаткич 48% ташкил қилди. Сўнг Швеция ва Буюк Британия (47%), Италия(46%), Аргентина ва Бельгия (42%), Испания (41%), Австралия ва Канада(39%), шунингдек, Франция (38%) турибди.

   Рўйхатнинг сўнггини Япония 27% билан эгаллади.

Хамён ўрнига: Fitbit компанияси тўлов хусусиятига эга смарт-саотларни тақдим этди

 Бундан аввал ўз фаолиятини смарт-билаклар ишлаб чиқаришга ихтисослаштирган компаниянинг навбатдаги тақдимоти “ақлли” соатларга бағишланди.

 Смарт-гаджетларни ишлаб чиқарувчи таниқли компания Fitbit  ўзининг “ақлли” соатларига NFC-тўловлар функциясини қўшиш учун Visa, Mastercard ва American Express халқаро тўлов системалари билан шартнома тузди.

 Ушбу опция Ionic smartwatch русумли соатларда қўлланилади. Шу ўринда соат эгаларида 10 дан ортиқ мамлакатларда контактсиз терминналлар орқали тўловларни амалга оширишлари учун ушбу соатларга ўз банк карталарини (кредит ва дебет карталарни) боғлаш имконияти пайдо бўлади. Лойиҳани қўллаб қувватлайдиган банклар рўйхатидан австралиянинг ANZ, испаниянинг Banco Santander, шунингдек, Bank of America, Capital One, HSBC, OCBC, Royal Bank of Canada, UOB ва US Bank ўрин эгаллади.

Қўшимча маълумот: Fitbit компанияси ўз гаджетларига тўлов функцияларни жорий қилиши тўғрисида ўтган 2016 йилда эълон қилган эди.

2022 йилга келиб дунёдаги ҳар бир иккинчи транзакция контактсиз амалга оширилади

 Конактсиз тўловларни қабул қилиш аввалига Европада, сўнгра АҚШ да ҳам жорий қилинади.

 Juniper Research тадқиқотига кўра, POS-терминаллар орқали амалга ошириладиган глобал транзакцияларнинг ярмидан кўпроғи (53%) 5 йилдан сўнг алоқасиз ўтказилар экан. Солиштириш учун жорий йилда ушбу кўрсаткич 15% ни ташки қилаётгани маълум қилинмоқда.

 АҚШ да ушбу давр оралиғида конактсиз транзакциялар сони кескин жорий йилда 2% дан 2022 йилга келиб 34% ўсиши кутилмоқда. Мутахассисларнинг таъкидлашларича, чипли карта эгаларининг ушбу карталар орқали амалга оширилган амалиётлар тезлигидан норозилиги ҳамда конактсиз инфраструктуранинг ўсиши ҳозирда етакчилик қилаётган Apple Pay каби мобил тўловлар ривожига асос бўлди.

Тадқиқотда шунингдек, контактсиз тўловлар тадбиқ қилинган мамлакатларда (мисол учун Польша ва Буюк Британия) алоқасиз тўловлар тез жорий қилинди. Visa ва Mastercard томонидан таклиф қилинган янги лойиҳаларга кўра, 2020 йилга келиб аксарият бозорлардаги POS-терминаллар NFC технологиялар ёрдамида тўловларни ўтказади.

 Бундан ташқари мутахассисларнинг тахминларига кўра, бозор рақобати кучаётгани сабабли аксарият ҳолларда  майда совдогарлар mPOS (мобил тўлов терминаллари) орқали тўловларни қабул қилишади.

Италия дўконалирида QR-код орқали тўловлар амалга оширилади

 Италиянинг р2р-ўтказмалар сервиси Jiffy чакана савдо дўконларида сезиларли фойда эгасига айланади. Аниқроғи, синов вақти давомида ушбу хизмат туридан Милан, Рим ва Туриндаги 150 та савдо нуқталарида фойдаланиш мумкин.

 Режага мувофиқ, ушбу хизмат тури мижознинг банк хисоб рақамидан пул ўтказишни назарда тутади. Аниқлик киритилишича, ҳозирда QR-коддан 4,2 миллион италиялик фойдаланиб келмоқда экан.

 Дўконларда ушбу хизмат турининг пайдо бўлиши харидор учун бир қатор қулайликлар келтириб чиқаради. Харидор сотувчининг ўз мобил иловиси орқали шакллантирилган QR-кодни сканер қилиши керак холос. Ўз навбатида сотувчи тўлов амалга оширилгани тўғрисидаги маълумотни текширади ва PIN-код ёки бармоқ излари орқали жараённи тасдиқлайди.

 Сотувчи ва харидор транзакция натижалари тўғрисида ўша вақтнинг ўзида хабар олади, ўтказилган маблағ эса сотувчиниг жорий ҳисоб рақамига ўтказилади.

 Смартфонларда Android, iOS  ва Windows Phone операцион система ёрдамида Jiffy сервисидан фойдаланиш мумкин. Ушбу сервис ўзининг тезлиги ва пул ўтказмалардаги қулайлиги билан ҳамда ҳудуддаги р2р- пул ўтказмалар соҳасидаги етакчи сервиси эканлиги билан ажралиб туради.

 Аввал хабар берилганидек, Visa тўлов сиситемаси QR-код орқали мобил тўловларни тўлаш имкониятини кенгайтирмоқда. Ушбу сервисдан асосан ривожланган давлатларда фойдаланиб келинмоқда. 

PayPal билан ҳамкорлик Хитой мобил ҳамёнларини глобал даражага чиқаради

PayPal тўлов гиганти мобиль тўловлар бозоридаги  иштирокини кенгайтиришда давом этиб, Хитой компанияси Baidu билан ҳамкорлиги тўғрисида эълон қилди.

 Ушбу хамкорлик Хитой компанияларининг 100 миллион мобил ҳамёнларининг фойддаланувчилари учун Baidu сервиси орқали  PayPal ни ишлатадиган 17 миллион тадбиркорга тўловларни амалга оширишга имкон яратади.

Жорий ой бошида PayPal  тўлов гиганти Apple билан интеграциясини кенгайтириб,  Samung Pay компаниясининг тўлов воситасига айланган эди. Шунингдек компания, Citi  ва Chase билан кенгайтирилган битимни имзолаган эди . Бу эса ўз навбатида тезкор банк ўтказмаларини амалга ошириш имкониятига ва бутун дунё бўйлаб ўз тадбиркорлари учун сотувни осонлаштирилишига олиб келди.

Шу билан бирга,  Baidu учун ушбу ҳамкорлик Хитойдаги йирик мобил хамёнлар  Alipay (500 млн фойдланувчи) и WeChat Pay (600 млн фойдаланувчи) билан рақобат қилишдаги ўз вазиятини мустаҳкамлаш учун қулай имконият яратилди.

Ушбу мобил ҳамёнларининг компания-эгалари  Alibaba ва Tencent яқинда Хитой ҳудудидан ташқарида ҳам ўз тўлов системасидан кенг фойдаланилиши учун  Stripe  билан  бирлашишди.

Аввал хабар берилганидек, PayPal тўлов гиганти тахлилчиларнинг прогнозидан кўра тезроқ ўсиш кўрсаткичларини намён қилмоқда. Компания шунингдек, ўзининг йиллик прогнозидаги фойда кўрсакичиларини   ўз инвестораларига PayPal нинг  мақсадларидан ўтиб бораётганини намоён қилиш орқали кўтариб олди.  

Жанубий Кореяда биткоинлар орқали халқаро ўтказмаларни амалга ошириш қонунийлаштирилди

Жанубий Кореянинг финтек-компаниялари биткоинларда ( биткоин - янги пул шакли , блокчейн технологиялари асосида тузилган) халқаро ўтказмалар хизматларини таклиф этишга рухсат олишлари мумкин.

 Жорий йилнинг 18 июлидан бошлаб,  Жанубий Корея валюта операциялари қонунларига киритилган ўзгартиришларга биноан, Молиявий Назорат Хизматида рўйхатдан ўтган финтек-компаниялари (Financial Supervisory Service, FSS) чегараланган миқдорда халқаро пул ўтказмалари бўйича ўз хизматларини қонуний таклиф этадилар.

 Рўйхатдан ўтилгандан сўнг,  компаниялар биткоинлардан ташқари бошқа усуллар орқали  ҳам тўловни амалга оширишлари мумкин. Молиявий назорат хизмати томонидан бундай руҳсатнома берилиши учун компаниялар  2 млрд вон ( 1,75 млн доллар атрофида) дан кам булмаган акционерлик капитал маблағига эга бўлишлари керак. Жумладан,  жалб қилинган капитал ва ўз капитали  ўртасидаги нисбат 200% дан кам бўлмаслиги керак.

 Бошқарувчиларининг таъкидлашича, финтек-компаниялари орқали амалга ошириладиган  бир дона ўтказмага 3 минг доллар атрофида чеклов қўйилиши мумкин. Йиллик лимит эса 20 минг доллар атрофида ўрнатилиши режалаштирилган.

 Финтек-компаниялар транзакцияларни амалга оширишга белгиланган комиссияларнинг арзонлиги туфайли  бемалол анъанавий банклар билан рақобатлаша олади. Тенглаштириш учун маълумот: банклардаги халқаро ўтказмалар 50-60 минг вонни ташкил қилса, финтек-компанияларда 3 мингдан 40 минг вонгача. 

 Эслатиб ўтамиз, Австрияда криптовалюталарни (биткоинларни ) почта хизмати бўлинмаларида сотиб олиниши таклиф этилган. Мамлакат бўйлаб тўртта энг оммабоп биткоинларни  1800 та  почта бўлинмаларида харид қилиш имконияти мавжуд.  

Манба: https://psm7.com/news/mezhdunarodnye-perevody-v-bitkoinax-uzakoneny-v-yuzhnoj-koree.html

POS-терминал ўрнига смартфон: Лондонда тўлов қабул қилишнинг янги усули синовдан ўтказилмоқда

Британиянинг Worldpay процессинг компанияси mPOS-терминаллардан фойдаланишдан воз кечиши мумкин.

Компания фақатгина смартфон ёрдамида тўлов қабул қилишнинг янги усули синовдан ўтказилаётгани ҳақида маълум қилди. Мобил телефондан тўловларни қабул қилиш махсус дастурий таъминот ва контактсиз NFC-модули кўмагида амалга оширилади.

Сервис My Business Mobile деб номланади. Қўшимча ускуналардан воз кечмоқчи бўлган сотувчилар ўз мобил телефонларига иловани юклаб олишлари етарли бўлади.

Компания томонидан таъкидланишича, бундай ечим мобил тўлов терминалларининг оммабоп таъминотчи ташкилотчилари – “iZettle”, “SumUp” ва “Square”га нисбатан муайян афзалликларни тақдим этади. Боиси, уларнинг ечимлари ахборотни тизимга киритувчи қурилмалардан фойдаланишни талаб қилади.

Worldpay 2017 йилдаёқ Лондонда кофе аравачалари, сартарошлар, фестиваллар иштирокчилари ва бошқалар сингари 50 нафар ҳажман катта бўлмаган сотувчилар смартфонлардан тўловларни қабул қила бошлашини хабар бермоқда. 

 

Манба

 

Мобил тўловлар Хитойда рекорд натижаларни қайд этишда давом этмоқда

Мобил тўловлар сони ва ҳажми ортиши асосан мобил қурилмалар фойдаланувчилари сони кўпайиши ҳисобидан амалга ошмоқда.

2017 йилнинг биринчи чорагида хитойлик истеъмолчилар томонидан амалга оширилган мобил тўловлар сони 2017 йилнинг  биринчи чорагида яна ўсиш суръатларини қайд этди.

Марказий банк маълумотларига кўра, жорий йилнинг биринчи чорагида Хитой тижорат банки  мобил банк сервисларининг 9,3 млрд. сўмлик тўловларини қайта ишлаган. Бу ўтган йилнинг шу даври билан таққосланганда 65,7%га кўпроқ.

Мобил тўловларнинг мамлакатдаги умумий ҳажми 16,4%га, 60,65 трлн. юанга (9 трлн. доллар) қадар ўсишни қайд этган.  

Ўсиш асосан Хитойдаги мобил қурилмалар фойдаланувчилари сони кўпайиши ҳисобидан амалга ошган. Апрель ойининг якуни ҳолатига кўра, мамлакатда мобил телефонлар фойдаланувчилари сони 1.35 млрд.ни ташкил қилиб, улардан 1 млрд. фойдаланувчи  интернет тармоғига улангандир. Стационар компьютердан амалга ошириладиган онлайн банк сервислари орқали тўловлар 8,17%га ўсган ва 658,78 трлн. юань (0,14 %га ўсиш) умумий ҳажми билан 11,3 млрд.ни ташкил қилди.  

2017 йилнинг март ойи ҳолатига кўра, Хитой молиявий муассасалари 6,3 млрд. банк карталарини (ўтган йилнинг шу даврига нисбатан ўсиш ҳажми 10,7%) чиқардилар. Кредит карталари сони 490 млн.ни ташкил қилди.

Манба