Дунё янгиликлари

Келажак картаси: вақтинчалик PIN-код ва экранли тўлов картаси яратилди

Da Vinci Choice инновацион картаси компьютер вазифасини бажариб,  паролларга бўлган эҳтиёжни бекор қилади ҳамда тўлов соҳасининг  трансформациясига олиб келади

  Хакерларга тўла, паст даражали киберҳимоя ҳамда содда пароллар мужассамлашган замонавий ҳаётимизда маблағимизнинг ҳимояланган эканлигига амин бўлишимиз учун анча мукаммал банк карталарига эҳтиёж бор.

 Da Vinci Choice келажакнинг инновацион картаси  Австралиянинг йирик банклар гуруҳининг собиқ хавфсизлик бўлими раҳбари Саймон Хьюитт томонидан ихтиро қилинди.

 Янги карта компьютер вазифасини бажариб паролларга бўлган эҳтиёжни бартараф қилади  ва тўлов соҳасининг  бутунлай трансформациясига олиб келади.

 Da Vinci Choice қандай ишлайди

Бир қарашда Da Vinci Choice хамёнингиздаги бошқа банк пластик карталаридан фарқ қилмайди -  бошқа пластик карталар каби юпқа ва пластикдан тайёрланган.

 Бироқ, уни ўгиришингиз билан унинг авзаллиги ва қиймати англаб олинади: карта мини компьютер бўлиб, кичктна экран ва клавиатурадан иборат.

 Картадан фойдаланиш учун   ягона Da Vinci PIN кодини териш ва маблағ ечиб олинадиган картани танлаш лозим. Da Vinci карталарига аввалдан сизда бўлган бошқа барча  карталарни боғлаш мумкин.

 AMEX, MSTRCARD ёки бошқа боғланган карта номи экранда намён бўлганидан  сўнг транзакцияни амалга ошириш учун Da Vinci картасини контактсиз ҳисоблаш усукунаси яқинида ушлаб туриш керак.

PIN-кодсиз муаммо ҳам йўқ

 Катта хажмдаги тўловларни (ёки банкоматдан катта миқдордаги нақд пулни ечиб олиш) амалга ошириш учун Da Vinci картаси экранида вақтинчалик бир марталик PIN-код пайдо бўлади. Шу сабабли фирибгарлик эҳтимоли камаяди: транзакция амалга оширилганидан сўнг бир марталик PIN-код амал қилмайди.

 Da Vinci Choice 2018 йилдан сотувга чиқарилади ва тахминан 75 фунт стерлинг атрофида баҳоланади. 

Visa Европада реал вақтдаги тўловлар учун платформани ишга туширди

 Visa Direct жисмоний шахслар ўртасидаги (P2P), юридик ва жисмоний шахслар ўртасидаги (B2C), шунингдек, юридик шахслар ўртасидаги (B2B) тўловларни амалга ошириш имконини беради.

Visa компанияси томонидан ишлаб чиқилган платформани Европада йўлга қўйишда Worldpay кўмаклашди. Технологиялар ва тўлов процессинги соҳасидаги дунёнинг етакчи компанияси билан олиб борилган ҳамкорлик ташкилотларга реал вақтдаги тўловларни амалга ошириш имкониятини яратди. Банк ва компанияларга платформа технологиясини киритишга кўмаклашиш мақсадида дастур ишлаб чиқувчилар учун махсус API яратилди.

Visa бизнесининг Европадаги ривожи учун мандат эълон қилди. Унга кўра, карта ишлаб чиқарувчилари реал вақт режимидаги тўловларни 2018 йил октябрь ойига қадар ўз тизимларига қўшишлари лозим.

Ушбу технология оммалашган бошқа жахон бозорларида Visa Direct ҳажми ўтган йилга нисбатан 75% га ортган. АҚШда кўплаб ҳамкорлар, ҳусусан, PayPal, Braintree, Square Cash ва Stripe бу платформадан фойдаланадилар. 

АҚШ нинг энг йирик шаҳрида йўл ҳақи контактсиз тўловлар орқали амалга оширилади

 Нью-Йорк ҳукумати аста-секин MetroCard транспорт карталаридан воз кечишга қарор қилди. Эндиликда, Нью-Йоркдаги транспорт хизматларига белгиланган йўл кира ҳақини контактсиз усулда амалга ошириш имкони бор.

 Бир йил давомида 500та метростанция ва 600та шаҳар автобуслардаги турникетларда контактсиз тўлов терминаллари ўрнатилади. 2020 йилга келиб, бутун Нью-Йорк жамоат транспортлари шундай терминаллар билан жиҳозланади.

 Йўл ҳақини Apple Pay, Android Pay ва Samsung Pay тўлов хизматлари ўрнатилган смартфонлар орқали ёки NFC-чип ўрнатилган карталар ёрдамида тўлаш мумкин.

 Ўз ўрнида MetroCard 2023 йилга қадар янги тизим билан ҳамкорликда ишлашда давом этади.      

Mastercard карталари Мальдив оролларида паспорт вазифасини бажаради

 Мальдив Республикаси иммиграцион департаменти инновацион шахсни тасдиқловчи хужжатни таклиф қилди.  Ҳужжат ёрдамида тўловларни амалга оширишдан ташқари, орол ҳудудидан ва чет элга чиқиш учун паспорт,  ҳайдовчилик гувоҳномаси, тиббий ва суғурта картаси сифатида фойдаланиш мумкин.

 “Мальдив паспорт карталари” Мальдив иммиграцион департаменти ва DERMALOG технологик ечимлар етказиб берувчи Германия корхонаси томонидан ишлаб чиқилган. Шу билан бирга, карталар Мальдив Банки ҳамда Masterсard тўлов тизими томонидан сертификатланган.  Шу сабабли уларни халқаро миқёсда исталган Masterсard картаси каби ишлатиш мумкин.

 Карталарнинг амал қилиш муддати 10 йилни ташкил қилиб, улар поликарбонат деб номланган ҳом-ашёдан ишланган. Шунингдек, унга контактсиз ва контактли тўловларни амалга оширишга мўлжалланган иккита чип ўрнатилган.

 Картада амалга оширилган барча тўловлар, автотранспорт бошқаруви, соғлиқ, суғурта, саёҳат ва бошқа турли маьлумотлар сақланади. Картанинг ҳимояланиш даражаси бошқа исталган тўлов карталарга нисбатан анча юқори, унда паспорт маьлумотларини сақлаш мақсадида ҳавсизликнинг қўшимча чоралари кўрилган. Айнан шу қўшимчалар ҳисобига “Паспорт картаси”ни оддий паспорт каби ишлатиш мумкин: карта Мальдив оролларининг барча ҳудудларида, шу билан бир қаторда янги электрон турникетларда қабул қилинади.  “Паспорт картаси” замонавий паспортга қўйиладиган барча халқаро стандартларга жавоб беради.

 

Глобал муомаладаги тўлов карталарнинг миқдори эълон қилинди

 2022 йилга келиб глобал ҳажмда ишлаб чиқариладиган тўлов карталарнинг миқдори 17 млрд. гача ошади, ўтган йили бу кўрсаткич 14 млрд. ни ташкил этган эди.

 Ушбу маълумотларни  RBR консалтинг компанияси яқин кунларда чоп қилган «Global Payment Cards Data and Forecasts to 2022» ҳисоботида келтирди.

 Ҳисоботга кўра, 2016 йилда тўлов карталарнинг миқдори фоиз кўрсаткичда 8% га ошган экан. 2022 йилга келиб бу кўрсаткич эса 22% га ошиши кутилмоқда.

 Энг оммабоп карталар тури дебет карталар бўлиб, барча чиқарилган карталарнинг 71% га  тўғри келади. Бу эса ўз навбатида 2015 йилга нисбатан 1% га кўп деганидир.

 Пластик карталар ишлаб чиқарилишининг тез суратларда ўсиши ривожланаётган давлатлар Хитой ва Ҳиндистондаги банк ҳисоб рақамларининг сони кўпайиши билан боғлиқ.

 Шунингдек, RBR ҳисоботида бу кўрсаткич Осиё-Тинч океани, Яқин Шарқ ва Лотин Америкаси ҳудудларидаги  ривожланаётган бозордаги  молиявий интеграция лойиҳалари ёрдамида ўсиб бораётгани таъкидланди. Одатда кўпчилик банк тизимининг иштирокчисига айланганидан сўнг, берилган  дебет карта уларнинг илк тўлов карталари эканлиги маълум бўлган. 

 Ривожланган давлатларда карта орқали тўловларни амалга ошириш кўрсаткичларининг ўсиши асосан ёшроқ фойдаланувларга боғлиқ. Жумладан, Буюк Британияда эмитент-компаниялар 11 ёшдаги болалар учун дебет карталарга эгалик қилишни таклиф қилади.

  Ҳисобларга кўра, дебет карталарга нисбатан кредит карталарнинг оммабоплик кўрсаткичи тушиб бормоқда. 2016 йилда кредит карталарнинг бозордаги улуши 2% га қисқариб, 20% ни ташкил қилди. Мутахассиларнинг таъкидлашларича, бундай тенденция келажакда давом этиб боради.  

Глобал муомаладаги тўлов карталарнинг миқдори эълон қилинди

 2022 йилга келиб глобал ҳажмда ишлаб чиқариладиган тўлов карталарнинг миқдори 17 млрд. гача ошади, ўтган йили бу кўрсаткич 14 млрд. ни ташкил этган эди.

 Ушбу маълумотларни  RBR консалтинг компанияси яқин кунларда чоп қилган «Global Payment Cards Data and Forecasts to 2022» ҳисоботида келтирди.

 Ҳисоботга кўра, 2016 йилда тўлов карталарнинг миқдори фоиз кўрсаткичда 8% га ошган экан. 2022 йилга келиб бу кўрсаткич эса 22% га ошиши кутилмоқда.

 Энг оммабоп карталар тури дебет карталар бўлиб, барча чиқарилган карталарнинг 71% га  тўғри келади. Бу эса ўз навбатида 2015 йилга нисбатан 1% га кўп деганидир.

 Пластик карталар ишлаб чиқарилишининг тез суратларда ўсиши ривожланаётган давлатлар Хитой ва Ҳиндистондаги банк ҳисоб рақамларининг сони кўпайиши билан боғлиқ.

 Шунингдек, RBR ҳисоботида бу кўрсаткич Осиё-Тинч океани, Яқин Шарқ ва Лотин Америкаси ҳудудларидаги  ривожланаётган бозордаги  молиявий интеграция лойиҳалари ёрдамида ўсиб бораётгани таъкидланди. Одатда кўпчилик банк тизимининг иштирокчисига айланганидан сўнг, берилган  дебет карта уларнинг илк тўлов карталари эканлиги маълум бўлган. 

 Ривожланган давлатларда карта орқали тўловларни амалга ошириш кўрсаткичларининг ўсиши асосан ёшроқ фойдаланувларга боғлиқ. Жумладан, Буюк Британияда эмитент-компаниялар 11 ёшдаги болалар учун дебет карталарга эгалик қилишни таклиф қилади.

  Ҳисобларга кўра, дебет карталарга нисбатан кредит карталарнинг оммабоплик кўрсаткичи тушиб бормоқда. 2016 йилда кредит карталарнинг бозордаги улуши 2% га қисқариб, 20% ни ташкил қилди. Мутахассиларнинг таъкидлашларича, бундай тенденция келажакда давом этиб боради.  

Мобил тўловлар тўғрисида энг кўп хабардор фойдаланувчиларнинг мамлакатлари рўйхати эълон қилинди

 Ривожланаётган мамлакатлар рўйхатнинг юқори ўринларинии эгаллади.

   Дунё буйича фойдалаанувчиларнинг ярмидан зиёдроғи (52%) бозорда тақдим этилган мобил тўловларнинг мавжуд хизматларидан хабардор эканлар. Аммо бундай фойдаланувчилар турли мамлакатларда турли микдорда. Солиштириб ўтсак,  смартфонлар орқали тўловларни амалга оширишга алоқадор барча хизматлар борасида ривожланаётган мамлакатлар фойдаланувчилари ривожланган мамлакатлардагига нисбатан кўпрок хабардор экан.

   Ipsos Global Trends томонидан олиб борилган ҳамда 23 мамлакатдан 18,180 нафар одам жалб қилинган тадқиқот натижалари юқоридаги кўрсаткичларни намоён қилди.

 Мобил тўлов хизматларидан энг кўп хабардор бўлган фойдаланувчилар Хитойда (77%) истиқомат килишар экан.  Кейинги ўринларни Ҳиндистон (76%) ва Индонезия (67%) эгаллади.

   Рўйхатнинг кейинги ўринларида  Жанубий Корея (64%), Бразилия (60%), Мексика (59%), Жанубий Африка Республикаси (59%) ҳамда Россия, Туркия ва Перу (57% дан) турибди.

   Европа мамлакатлари ичида 56% билан  Польша етакчилик қилмокда. Германия ва АҚШ да кўрсаткич 48% ташкил қилди. Сўнг Швеция ва Буюк Британия (47%), Италия(46%), Аргентина ва Бельгия (42%), Испания (41%), Австралия ва Канада(39%), шунингдек, Франция (38%) турибди.

   Рўйхатнинг сўнггини Япония 27% билан эгаллади.

Хамён ўрнига: Fitbit компанияси тўлов хусусиятига эга смарт-саотларни тақдим этди

 Бундан аввал ўз фаолиятини смарт-билаклар ишлаб чиқаришга ихтисослаштирган компаниянинг навбатдаги тақдимоти “ақлли” соатларга бағишланди.

 Смарт-гаджетларни ишлаб чиқарувчи таниқли компания Fitbit  ўзининг “ақлли” соатларига NFC-тўловлар функциясини қўшиш учун Visa, Mastercard ва American Express халқаро тўлов системалари билан шартнома тузди.

 Ушбу опция Ionic smartwatch русумли соатларда қўлланилади. Шу ўринда соат эгаларида 10 дан ортиқ мамлакатларда контактсиз терминналлар орқали тўловларни амалга оширишлари учун ушбу соатларга ўз банк карталарини (кредит ва дебет карталарни) боғлаш имконияти пайдо бўлади. Лойиҳани қўллаб қувватлайдиган банклар рўйхатидан австралиянинг ANZ, испаниянинг Banco Santander, шунингдек, Bank of America, Capital One, HSBC, OCBC, Royal Bank of Canada, UOB ва US Bank ўрин эгаллади.

Қўшимча маълумот: Fitbit компанияси ўз гаджетларига тўлов функцияларни жорий қилиши тўғрисида ўтган 2016 йилда эълон қилган эди.

2022 йилга келиб дунёдаги ҳар бир иккинчи транзакция контактсиз амалга оширилади

 Конактсиз тўловларни қабул қилиш аввалига Европада, сўнгра АҚШ да ҳам жорий қилинади.

 Juniper Research тадқиқотига кўра, POS-терминаллар орқали амалга ошириладиган глобал транзакцияларнинг ярмидан кўпроғи (53%) 5 йилдан сўнг алоқасиз ўтказилар экан. Солиштириш учун жорий йилда ушбу кўрсаткич 15% ни ташки қилаётгани маълум қилинмоқда.

 АҚШ да ушбу давр оралиғида конактсиз транзакциялар сони кескин жорий йилда 2% дан 2022 йилга келиб 34% ўсиши кутилмоқда. Мутахассисларнинг таъкидлашларича, чипли карта эгаларининг ушбу карталар орқали амалга оширилган амалиётлар тезлигидан норозилиги ҳамда конактсиз инфраструктуранинг ўсиши ҳозирда етакчилик қилаётган Apple Pay каби мобил тўловлар ривожига асос бўлди.

Тадқиқотда шунингдек, контактсиз тўловлар тадбиқ қилинган мамлакатларда (мисол учун Польша ва Буюк Британия) алоқасиз тўловлар тез жорий қилинди. Visa ва Mastercard томонидан таклиф қилинган янги лойиҳаларга кўра, 2020 йилга келиб аксарият бозорлардаги POS-терминаллар NFC технологиялар ёрдамида тўловларни ўтказади.

 Бундан ташқари мутахассисларнинг тахминларига кўра, бозор рақобати кучаётгани сабабли аксарият ҳолларда  майда совдогарлар mPOS (мобил тўлов терминаллари) орқали тўловларни қабул қилишади.

Италия дўконалирида QR-код орқали тўловлар амалга оширилади

 Италиянинг р2р-ўтказмалар сервиси Jiffy чакана савдо дўконларида сезиларли фойда эгасига айланади. Аниқроғи, синов вақти давомида ушбу хизмат туридан Милан, Рим ва Туриндаги 150 та савдо нуқталарида фойдаланиш мумкин.

 Режага мувофиқ, ушбу хизмат тури мижознинг банк хисоб рақамидан пул ўтказишни назарда тутади. Аниқлик киритилишича, ҳозирда QR-коддан 4,2 миллион италиялик фойдаланиб келмоқда экан.

 Дўконларда ушбу хизмат турининг пайдо бўлиши харидор учун бир қатор қулайликлар келтириб чиқаради. Харидор сотувчининг ўз мобил иловиси орқали шакллантирилган QR-кодни сканер қилиши керак холос. Ўз навбатида сотувчи тўлов амалга оширилгани тўғрисидаги маълумотни текширади ва PIN-код ёки бармоқ излари орқали жараённи тасдиқлайди.

 Сотувчи ва харидор транзакция натижалари тўғрисида ўша вақтнинг ўзида хабар олади, ўтказилган маблағ эса сотувчиниг жорий ҳисоб рақамига ўтказилади.

 Смартфонларда Android, iOS  ва Windows Phone операцион система ёрдамида Jiffy сервисидан фойдаланиш мумкин. Ушбу сервис ўзининг тезлиги ва пул ўтказмалардаги қулайлиги билан ҳамда ҳудуддаги р2р- пул ўтказмалар соҳасидаги етакчи сервиси эканлиги билан ажралиб туради.

 Аввал хабар берилганидек, Visa тўлов сиситемаси QR-код орқали мобил тўловларни тўлаш имкониятини кенгайтирмоқда. Ушбу сервисдан асосан ривожланган давлатларда фойдаланиб келинмоқда.